SSS
Sorularınız var.Cevapları burada.
Kurulum, güvenlik ve günlük kullanımla ilgili soruları konu konu topladık.
Genel
QR dinamiktir: akademisyenin seçtiği aralıkla sunucuda yeniden üretilir, paylaşılan görüntü kısa sürede geçersiz olur. Öğrencinin telefonu hesabına kayıtlıdır; başka bir telefondan okutulan karekodla imza alınmaz ve cihaz dönemde en çok iki kez değiştirilir. Aynı telefondan atılan birden çok imza işaretlenir.
Kurum kuralı seçer: kapalı, bilgi amaçlı ya da zorunlu. Bilgi amaçlı kural mesafeyi ölçer ama imzayı engellemez. Zorunlu kuralda fakülte alanının dışından atılan imza o anda alınmaz; alanın yarıçapı panelden ayarlanır. Ölçülen imzalar sonradan oturumun kendi konum kümesiyle karşılaştırılır.
Öğrenci, ders ve kayıt verisi her gün OBS’den alınır. İmzalar her gece OBS’ye yazılır. Bugün Proliz OBS ile çalışan bağlantı kullanımda.
Hayır. DYS öğrencinin hangi ders saatine imza attığını kaydeder ve OBS’ye aktarır. Devam kararı yönetmelikteki yetkiliye ve OBS’ye aittir.
Evet. SAML tabanlı tek oturum açma ile LDAP ve Active Directory desteklenir. Yönetici girişlerinde ek doğrulama istenir.
Sonradan açma, telafi ve düzeltme talepleri öğrenci işlerine düşer, kimse kendi talebini inceleyemez. İtirazlar kurumun belirlediği iş günü süreleriyle izlenir. Her düzeltme önceki ve yeni kaydıyla deftere yazılır.
Her rol yalnız kendi kapsamını görür. Denetim kayıtları iki yıl saklanır, geri alınamayan yönetici işlemleri e-posta koduyla onaylanır. Art arda hatalı giriş denemesi hesabı geçici olarak kilitler.
Dinamik QR
Dinamik modda fotoğraftaki kod yalnız o aralığın kalanı ve 10 saniye daha geçer, sonra reddedilir. Bu sürede gelen imza da cihaz bağından ve kurumun konum kuralından geçer. DYS fotoğrafı engellemez, işe yaradığı süreyi kısaltır.
Panel 5 ile 30 saniye arasında bir değer kabul eder, hazır değer 10 saniyedir. Kısa aralık, paylaşılan fotoğrafın işe yaradığı süreyi de kısaltır.
Hayır. Aynı yoklamadaki herkes o aralıkta aynı kodu görür. İmzanın kime ait olduğunu öğrencinin oturum açtığı hesap ve kayıtlı telefonu belirler.
Akademisyen 3, 5, 10 ya da 15 dakika seçer, hazır değer 10 dakikadır; kurumun panelde belirlediği azami süre 60 dakikayı geçemez. Ders yoklaması ders saatinin bitişi ve kurumun tanıdığı ek süreden sonra açık kalmaz, her durumda açılıştan en geç 60 dakika sonra kapanır.
Kurum bunu eğitim düzeyi başına panelden seçer: yalnız ders saatinde, ders saatinde ve bitişinden sonra belirli bir süre (0 ile 720 dakika arası, hazır değer 120) ya da dersin haftası boyunca. Hazır ayar en dar olanıdır, yalnız ders saati.
Hayır. Öğrenci yoklamanın hangi saatte kapandığını görür ve derste bulunduysa akademisyenine söylemesi istenir. Akademisyen onu gerekçe yazarak elle ekleyebilir.
Canlı yoklama ekranı
Hayır. Pencerede “Sınıfı saymayın.” yazar; akademisyen sağdaki “Katılımcılar” sayısını yazar. Beyan edilen sayı ve listedeki sayı kanıt olarak saklanır.
“Sayılar Tutmuyor” penceresi açılır ve yoklama kapanmaz. Akademisyen listedeki sayıyı yazar ya da eksik kişiyi ekler; bu adımı atlayan bir seçenek yoktur.
Hayır. Elle eklenen imza öğrencinin kayıtlı olduğu derse yazılır; kayıtlı olmayan öğrenci, kurum panelde ilgili istisnayı açmadıkça eklenemez. Her ekleme gerekçesi ve ekleyen kişiyle düzeltme kaydına yazılır.
“Duraklat” ile imza alımı durur; o sırada okutan öğrenci, devam edilince yeni karekodu okutması gerektiğini görür. “+1 dk” ve “-1 dk” ile süre değişir; uzatma, yoklamanın en geç kapanma saatini aşamaz.
Ekran birkaç saniyede bir yenilenerek karekodu ve imzaları göstermeye devam eder. Bu sırada süre değiştirme ve duraklatma kapalıdır, “Yoklamayı Bitir” çalışır.
Evet. Başlatma penceresinde “Ders Dışı / Etkinlik” seçilir; etkinlik başlığı, türü ve yeri girilir.
Cihaz eşleşmesi
Hayır. Kampüs ağında yüzlerce öğrenci aynı IP adresinden çıkar, bu yüzden DYS IP adresine hiç bakmaz. Yalnız telefonun kendi kimliği eşleşirse işaret koyar.
Tek başına gelmez. Kardeşlerin aynı telefonu kullanması ya da ödünç telefon da bu işareti doğurabilir; sistem yöneticisinin raporunda işaret “incelenmeli” düzeyinde durur, kararı akademisyen verir.
Ayarlardaki “Karekod Cihazı” bölümünden eski tanımı siler, ilk imzasında yeni telefon kaydedilir. Dönemdeki 2 hakkı bittiyse dersin akademisyeni gerekçe yazarak bir ek hak tanır; öğrenci işlerine gitmesi gerekmez.
Her dönem bir kez: akademik takvimde ders kaydının başladığı gün, takvimde bu gün yoksa dönem başlangıcında. Sayaç sıfırlanır ve öğrenci yeniden 2 hakla başlar.
Öğrenci işleri kendi fakülte ya da bölüm kapsamında, ayrı bir yetkiyle hak tanıyabilir ya da sayacı sıfırlayabilir. Sistem yöneticisi hakkı artırabilir, azaltabilir ya da sıfırlayabilir. Her işlem en az 5 karakterlik gerekçeyle aynı denetim kaydına yazılır.
Tespit, mobil uygulamanın telefona özgü kimliği göndermesine dayanır. Sahte ya da yer tutucu kimlikler hesaba katılmaz; kimliği okunamayan telefon canlı ekranda “Bilinmeyen cihaz” olarak ayrı gösterilir.
Konum kontrolü
İmza anında uzaklık, dersin bağlı olduğu fakültenin adres kaydındaki koordinata göre ölçülür. Fakültenin koordinatı girilmemişse imza reddedilmez.
Varsayılan olarak evet: konumu gelmeyen ya da mesafesi ölçülemeyen imza reddedilmez. Kurum “Konum gönderilmeyen imzayı kabul etme” ayarını açarsa zorunlu kipte bu imza alınmaz ve öğrenciye akademisyenin onu yoklamaya elle ekleyebileceği söylenir.
Tek başına göstermez. DYS bunu karar desteği olarak sunar; öğrenci dersteyse akademisyen gerekçe yazarak imzayı geçerli sayar.
İmzanın yanında konum durumu görünür, örneğin “Ders yerinden uzak”. Sayılmayan imza varsa hafta içi saat 09:00’da uygulama içi ve anlık bildirimle özet gelir; öğrenciye bu konuda bildirim gitmez.
Süreyi kurum 0 ile 3650 gün arasında seçer, 0 süresiz saklama demektir. Süre dolunca yalnız ham koordinat silinir; imza ve mesafe değerlendirmesi kalır.
2 km’den uzak noktalar haritada tam yerinde çizilmez; yön ve uzaklık bandına göre gruplanır, uzaklık 100 m’ye yuvarlanır.
Talepler
Fakültenin öğrenci işleri, kendi birimindeki dersler için onaylar. Sistem yöneticisi de karar verebilir; bu karar “Sistem yöneticisi yetkisiyle gerçekleştirildi” notuyla görünür ve öğrenci işlerine bildirilir.
Taslak, öğrenci işleri onayı bekliyor, akademisyene iade edildi, onaylandı, reddedildi ve uygulandı. Uygulanan talep gerekçeyle geri alınabilir; dönem kapanınca açık kalan talepler kendiliğinden kapanır.
Talep gönderilince öğrenci işlerine; iade, onay, ret, uygulama ve geri almada akademisyene uygulama içi ve anlık bildirim gider. İade ve ret bildirimi gerekçeyi de taşır.
Bunu kurum seçer: akademisyen doğrudan açar, yalnız öğrenci işleri açar ya da yoklama talep ve onayla açılır. Varsayılan ayar talep ve onaydır.
Aynı ders, tür ve hedef için aynı anda tek açık talep olabilir. Talep listesi Excel’e aktarılabilir.
İtiraz ve muafiyet
Başvuru, itiraz edilen yoklamadan sonraki 3 iş günü; sonuçlandırma, başvurudan sonraki 5 iş günüdür. Süreler başvuru anında kayda yazılır ve sonradan yeniden hesaplanmaz. Süre geçerse inceleyenden gecikmenin gerekçesi istenir.
Tek başına veremez. İtirazı öğrenci işleri ya da sistem yöneticisi sonuçlandırır; akademisyene yalnız ondan bilgi istendiğinde bildirim gider.
Hayır. Muafiyet öğrenciye aittir ve görevli ya da idari izinli olduğu günler için tanınır. Kapsam dışı ise bir dersin yoklama sistemi dışında tutulmasıdır.
Sistem yöneticisi ve yetki verilmiş öğrenci işleri, kendi kapsamında yükler; ikisi de ek doğrulamalı oturumla girer. Yalnız etkin dönem değiştirilebilir, geçmiş dönemler salt okunurdur.
Listeyi sistem yöneticisi değiştirir: Excel şablonuyla yükler ya da önceki dönemden kopyalar. Öğrenci işleri talep açar, sistem yöneticisi onaylar ya da reddeder; her toplu işaretleme tek tıkla geri alınabilir.
Önceki ve yeni imza kaydı, işlemin türü, gerekçesi, işlemi yapan ve rolü, zamanı. Öğrenci işleri bu kayıtları öğrenci detayındaki “Geçmiş” bölümünde görür.
OBS entegrasyonu
DYS bugün Proliz OBS ile çalışıyor. Kurumunuz farklı bir öğrenci bilgi sistemi kullanıyorsa ihtiyacı demo görüşmesinde birlikte değerlendiririz.
Değişiklik bir sonraki veri paketiyle gelir. Listeden çıkan öğrenci silinmez, dersi bırakmış olarak işaretlenir; imza atamaz ama önceki kayıtları yerinde kalır.
Yanıt alınamayan kayıt bekleyen kalır ve sonraki gönderimde denenir. OBS’nin reddettiği kayıt “Başarısız” olur; “Neden gitmedi?” ekranı DYS’de eksik olanları ve OBS’nin reddettiklerini nedenleriyle ayrı gösterir.
OBS tarafında silme bağlantısı yok. Ders “geri çekilecek” olarak işaretlenir, ilgili kayıtlar öğrenci işlerinin OBS’de kaldırması için listelenir ve düzeltildikten sonra onaylanır.
Aktarım ekranları yalnız sistem yöneticisine açıktır ve ek doğrulamalı oturum ister. OBS bağlantı anahtarı sunucuda tutulur, hiçbir ekranda ya da kayıtta gösterilmez.
Kurumsal giriş
Hayır. Şifre her girişte üniversitenin kimlik servisinde doğrulanır, DYS’de tutulmaz. Şifre değişikliği üniversitenin hesap sayfasından yapılır.
SAML tabanlı tek oturum açma ve LDAP / Active Directory ile. Yeni bir kurumda bağlantı, kurumun kimlik sistemine göre uyarlanır.
Sistem yöneticisi, öğrenci işleri, sistem gözlemcisi ve mobil uygulama yöneticisi. Doğrulama kurumun SSO doğrulamasıyla ya da e-posta koduyla yapılır; kurum açarsa sistem yöneticisi ve öğrenci işleri eşlenmiş telefondan da onay verebilir.
Ayrı rol yoktur. Üst yönetim üniversite geneli salt görüntüleme şablonuyla, fakülte öğrenci işleri ve bölüm başkanları kendi birimleriyle sınırlı şablonlarla aynı paneli kullanır.
Hesap açmaz. Öğrenci OBS’ye kaydolduktan sonra bir sonraki veri aktarımıyla DYS’ye gelir ve kurumsal hesabıyla giriş yapar.
Web oturumu varsayılan olarak 20 dakika işlem yapılmayınca kapanır. Sistem yöneticisi bu süreyi panelden 5 ile 120 dakika arasında ayarlar.
Raporlar ve denetim
Excel, PDF ve CSV. Akademisyen ders raporunu webde Excel ya da PDF, mobil uygulamada CSV ya da PDF olarak alır; sistem yöneticisi akademisyen raporlarını Excel, işlem kayıtlarını CSV olarak indirir.
Hayır. Dışa aktarılan belgeler katılım oranı ya da yüzde yazmaz; imzalı ve imzasız ders saatlerini sayı olarak verir.
Evet. “E-posta Raporları” ekranından akademisyenlere Excel ya da PDF rapor anlık ya da zamanlanmış olarak gönderilir; alıcılar fakülte, bölüm ya da kişi bazında seçilir. Toplu gönderim sistem yöneticisinden ayrıca e-posta kodu ister.
Ek doğrulamalı oturum açmış sistem yöneticisi ve salt okunur sistem gözlemcisi. Kayıtlar süzülüp CSV olarak dışa aktarılabilir; dışa aktarmanın kendisi de kayda yazılır.
Saklama süresi kurulumda kurumla birlikte belirlenir ve ayarla değiştirilebilir. Hatalı istek kayıtları ayrı tutulur.
Uygulama içinde, telefona anlık bildirim olarak ve e-postayla. SMS gönderimi yoktur.
Güvenlik ve veri koruma
Akademisyen yalnız kendi derslerini, öğrenci yalnız kendi kaydını, öğrenci işleri yalnız yetki kapsamını görür; sistem yöneticisi tüm sistemi yönetir, sistem gözlemcisi salt okunur izler. İmzanın konumu ve cihaz bilgisi o dersin akademisyenine görünür, akademisyenin imza listesinde TC kimlik numarası maskelenir.
Telefona giden bildirimler Google’ın Firebase servisinden geçer, bildirimin başlığı ve metni bu servise iletilir. E-postalar kurulumda tanımlı bir e-posta gönderim servisiyle gider; haritalar mobilde Google ya da Apple, web panelinde OpenStreetMap ile gösterilir. Mevcut kurulumda web paneli ziyaret ölçümü için Google Analytics de yükler. Kurum yurt dışı ve VPN engelini açtıysa giriş IP adresi konum sorgusu için harici bir IP konum servisine gider; etkinlik yeri girilirken Google Places, mobilde hava durumu için Open-Meteo kullanılır.
Mevcut kurulumda DYS üniversitenin kendi sunucusunda çalışır; veritabanı ve yüklenen belgeler de orada durur. Panel ve mobil uygulama sunucuya HTTPS ile bağlanır.
Yalnız uygulama açıkken, öğrenci yoklamaya katılırken okunur. Kurum bir saklama süresi seçerse ders imzalarındaki ham koordinatlar süre dolunca silinir ve yalnız uzak ya da normal sonucu kalır; süre seçilmezse koordinatlar saklanmaya devam eder.
Hayır. İmza adımında biyometrik doğrulama yoktur. Mobil uygulamada isteğe bağlı bir uygulama kilidi açılabilir; doğrulamayı telefonun işletim sistemi yapar ve biyometrik veri uygulamaya ya da sunucuya ulaşmaz.
Evet. Oturumlar sunucuda tutulur ve merkezden kapatılabilir. Kullanıcı kendi açık cihazlarını görüp kapatır; sistem yöneticisi bir kullanıcının oturumlarını kapatabilir ya da hesabını gerekçe yazarak kilitleyebilir.
